ProPublica ee akutnhom de wël cïï wëu ye yök ku ye luui në thëm de lööŋ ke bääny. Tääu yï rin ba wël dïtkuɔ yök tueŋ.
Ku ɣok aa ŋoot ke ɣo ye wël lueel. Ye naŋ wël ë lëk në tɛ̈n cenë kä cï keek nyaai thïn tääu në lööŋ ke gël de wëu yiic? Yïn lëu ba Robert Faturëchi de Signal yuɔ̈p në 213-271-7217.
Në ye mɛn ke bɛ̈ny Donald Trump ee cë lööŋ yam tääu në ye mɛn në pɛië thiɛ̈r ku rou yic, ke akutë White House ee cë lööŋ ke ɣööc cë kek tääu në ye mɛn tääu në ye mɛn.
Töŋ de kä cï keek mat thïn në lööŋ yiic ee kë ye cɔl PET resin, ee kë ye tääu në pïu yiic ye looi në pïu yiic.
Acïï ŋic yeŋö cenë akutnhom ë lööŋ ë gël ë lööŋ ë gël, ku agut cë kɔc lui në akutnhom yic akëc ŋic yeŋö yenë gël ë gël.
Ku kuɛ̈nyde ee tiɛ̈m tënë akut ë Coca-Cola ë thɛ̈ny ë pïu ë Reyes Holdings, akut töŋ ë akuut ë thɛ̈ny ë pïu ë thɛ̈ny ë thɛ̈ny ë thɛ̈ny ë thɛ̈ny ë thɛ̈ny ë thɛ̈ny ë thɛ̈ny ë thɛ̈ny ë thɛ̈ny ë thɛ̈ny ë thɛ̈ny ë thɛ̈ny. Akutnhom acï akutnhom de lööŋ thiääk kenë akutnhom de Trump dɔm bïk wëuken gël, acï athör cï gɔ̈t nyuɔɔth.
Acïï ŋic man cenë akutnhom de lööŋ ke gël de wëu yök ke nɔŋ kë cë rɔt loi në thiɛ̈c de waiver yic. Reyes Holdings ku kɔc keen ye yen gël akëc wël ë thiɛ̈c ë ProPublica lac dhuknhïïm. White House ee cë jai bë jam ëyadɛ̈, ku kɔc kɔ̈k ke akutë lööŋ acë luel cë man adɛ̈ ke akutë lööŋ ee cë lööŋ ke pɛ̈l de pïïr rɛɛc.
Kë këc lueel de tɔ̈u de resins në lööŋ yiic ee të yenë akuma de US lööŋ ke tɛ̈ɛ̈u de wëu tääu thïn nyuɔɔth thïn. Kɔc ëke tɔ̈ në akut yic aye ŋoot ëke tɔ̈ në dhöl ë dhöl yic në kë cenë käŋ kɔ̈k ëke cë kek ɣaac ya tääu në wëu yiic ku kä kɔ̈k ëke cë kek tääu në ye mɛn. Acïn kë cë ŋic ë thää ë thää ë thää ë thää ë thää. Kɔc lui në akutnhom yic aacï wël wääc yiic bɛ̈n lueel në kë de wëu ke ɣön ë lööŋ ka cïk jai bïk wël ë thiɛ̈c dhuknhïïm.
Lëu ë yic ë yic në ajuɛɛr yic acï kɔc ŋic käŋ ke tajiir bɛ̈n cɔk diɛɛr lɔn bï akuut tɔ̈ në thiɛɛth yic yök ke cïn wëu ke awata në ɣööt cï keek thiöök yiic.
“Alëu bë ya lööŋ ke thɔ̈ɔ̈r, ku ka lëu bë ya thɔ̈ɔ̈r ë thɔ̈ɔ̈r ëya,” acï raan ë lööŋ ke thööŋ ë wëu lueel në kë cenë PET resin tääu në wëu ke thööŋ yic. “Kë yic, ee cë thök ë thök ë thök ë thök ë thök ë thök ë thök ë thök ë thök ë thök ë thök.
Në thɛɛr tueŋ ke bääny de Trump, ke ka nɔŋ ajuɛɛr ë wïc bïnë wëu ke ɣön ë lööŋ ya nyaai. Kɔc ke akutnhïïm aacï wël juëc apɛi tääu në athöör yic ku luelkë lɔn bï käken ëke ye kek ɣaac wei ya cɔk tɔ̈ ke cïn wëu ye kek tääu në wëu yiic. Kä cï keek thiëëc aacï keek looi tënë kɔc juëc acän bï ajuɛɛr de wëu yenëke wëu tääu thïn ya tïŋ apath. Kë cï lueel apuɔth kën acï kɔc cï piöc puɔ̈l bïk kä juëc cï keek thiëëc tïŋ ku bïkë yök lɔnadɛ̈ ke kɔc ye wëu gaam ke thiɛɛth de Republican aalë bïkë kä cï keek nyaai yök.
Në run ke rou ke Trump, ke ye mɛn, ke ka nɔŋ ajuɛr cë tääu në ye mɛn agonë ​​wëu ke ɣööc ya thiëëc. Kɔc mac ɣön ë luɔi ku kɔc ë lööŋ ë gël aye luui në ɣööt cï keek thiöök yiic. Akutnhom de gɛ̈tgɛ̈t de wël ke Wall Street në wik wäär cï lɔ acï cɔl “kë cie ŋic në ajuɛɛr yic” ye thɔ̈ɔ̈ŋ ke “ŋɔ̈th ë bɔ̈ në pïu yiic ke Washington.”
Löŋ de bäny cï lööŋ yam ke Trump lueel abï bɛ̈i thiääk kedhie tääu në wëu ke 10% yiic, ke lööŋ cï keek nyaai aye keek lueel apɛi ke ye kä ye looi në wal, kä ye pïu cɔk ril, kä ye tɔ̈ në tiim yiic, copper, kä thiekiic ke pïu, ku ɣän ke riɛl. Athör cï kek gɔ̈t ëtënë aye käjuëc ke kä cï kek ɣaac wei ya lueel.
Ku na yïn ya, ke thëm de lööŋ cï kek gɔ̈t në ProPublica acï yök ke kä juëc akëc röt mat në kee akuut dït käkë yiic ka këc röt thöŋ abɛ̈n, ku kä kɔ̈k ëke cï röt mat në kee akuut käkë yiic akëc kek puɔ̈l.
Cïmën de, lööŋ ke White House cï kek puɔ̈l aye käjuëc ke asbestos mat thïn, man cïï kek ye lac yök ëke ye kä thiekiic ke tiɔp ku ka cïï röt ye tïŋ ke lööny në akuɔ̈tnhïïm cï kek puɔ̈l yiic. Kä ye kɔc nɔ̈k aye yök ke cie kë thiekic tënë gël de baai wala pïïr de US ku ka ŋoot ke ye luui në chlorine, ku akutnhom de gël de piny de akuma de Biden acï gël de käŋ ë bɛ̈ɛ̈i kɔ̈k yiic në ruɔ̈n wäär cë lɔ. Akutnhom de Trump acï thɔ̈ɔ̈ŋ lɔn bï yen lööŋ kɔ̈k ë thɛɛr ke Biden dhuɔ̈k ciëën.
Raan ë jam në biänë akutë America Chemistry Council, akut ë kɔc ë luɔi ë thɛɛr ë cë lööŋ ë gël ë mïïth gël në kë lëu bë ɣön ë luɔi ë chlorine rac, ee jam ye akutnhom kën akëc lööŋ ë gël ë mïïth ë mïïth ë mïïth ë mïïth ë mïïth ë mïïth ë mïïth ë mïïth ë mïïth ë mïïth ë mïïth ë mïïth ë mïïth ë mïïth ë mïïth ë mïïth ë mïïth ë mïïth ë mïïth ë mïïth ë mïïth ë mïïth ë mïïth ë mïïth ë mïïth ë mïïth ë mïïth. (Akutnhïïm dït kaa rou ke chlorine akëc nyuɔɔth ëya dɛ̈t në wereŋden ë gɛ̈tpiny yic lɔn cï kek lööŋ ë thööŋ ë wëu tääu thïn.)
Kä kɔ̈k tɔ̈ në lööŋ yiic cïï keek ye puɔ̈l ku ka cie kärac apɛi cït mɛn de coral, thɛ̈l, ku rɛ̈c ë cuttlefish (käk ë cuttlefish lëu bï keek ya luɔ̈ɔ̈i ke ye mïïth ke läi).
PET resin ëya dɛ̈t acie lööny në gɛɛr de tɛ̈ɛ̈k de gël yic. Kɔc ŋic käŋ aye luel lɔn ye akuma ye yök ke ye kë ye riɛl yök në kë cenë kä tɔ̈ thïn yök në pïu yiic. Ku kä kɔ̈k ë thäät thöŋ ë thäät ë thäät ë thäät acïï keek mat thïn.
”Ɣok acï gäi cït mɛn ë kɔc kɔ̈k,” acï Ralph Wasami, raan ë bääny ë akutnhom ë PET Resin, akutnhom ë ɣɔɔc ë käŋ ë PET lueel. Acï luel cë man adɛ̈ ke resin acie lööny në akutë gël yic të cenë packing de ye käŋë cë kek tääu thïn.
Kä cï kek gɔ̈t aye nyuɔɔth lɔn nadë ke në ruɔ̈n wäär cë lɔ, në thaa ɣɔn cenë Trump tiɛ̈m në cuɛt yic, ke raan ë gɛ̈t ë pïu ë Coca-Cola cɔl Reyes Holdings acï akut ë Ballard Partners bɛ̈n dɔm bïk wëu ë gɛ̈th ë pïu ë pïu ë pïu ë pïu ë pïu ë pïu ë pïu ë pïu. Në pɛië ŋuan ë runë 2019, në thaa cenë Trump tääu në bääny yic, ke wël cë kek gɔ̈t aye nyuɔɔth cë man adɛ̈ ke Ballard ee cë gɔl në lööŋ ke akutë ɣɔɔc, man ye lööŋ ke ɣɔɔc tääu, në wëu cë kek tääu në ye mɛn.
Firm ee cë bɛ̈n ke ye të yenë akuut ke akuma wïc bïk luui kenë akutë Trump. Acï lööŋ tääu në akutnhom de Trump yic, akutnhom de Trump, ku kɔc lui thïn aye kɔc dït tɔ̈ në akutnhom yic cït mɛn de raan ë lööŋ cɔl Pam Bondi ku jɔl ya bɛ̈ny ë lööŋ cɔl Susie Wiles. Raan ë cak akutë Brian Ballard ee raan cë wëu ke Trump yök në ajuɛrë yic man cë Politico cɔɔl ke ye “raan cë tɔ̈ në akutë Trump yic në Washington.” Yen ee raan töŋ de kɔc ke rou ëke ye kɔc ëke cë lööŋ tääu në akutë lööŋ ke Reyes Holdings yic, cë man adɛ̈ ke ye kë cë luel në athöör ke bääny yic.
Chris ku Jude Reyes, mɛ̈thë määuëbïlön tɔ̈ në Reyes Holdings cök, anɔŋ ciɛɛŋ thiääk kenë thiɛtha ëya. Athör cë kek luel në wëu ke bääny yic aye nyuɔɔth ke cë man adɛ̈ ke kek cë wëuken gɛ̈l tënë kɔc kɔ̈k ke akutë Democratic, ke wëu juïc cë kek yök në akutë thiɛtha yic acë lɔ tënë akutë Republican. Në tiɛ̈m tueŋë Trump ke Chris Reyes ee bë cɔk lɔ Mar-a-Lago bë lɔ lɔ jam kenë Trump në ye thok.
Aciëŋ ë PET ë thäät ë thäät ë thäät ë thäät ë Reyes Holdings, ku ë thäät ë thäät ë akuut kɔ̈k ë thäät ɣɔɔc bïk thäät looi, ku jɔl ya akuut ë pïu ë thäät ë thäät ë thäät. Në runë 2019, ke bɛ̈ny akutë Coca-Cola ee jam ye akutë abë jäl në pïu juïc ke pïu në ye mɛn në biänë wëu yam cë kek tääu në aluminum yic. Yen ajuɛɛr kënë alëu bï thök të cenë wëu yam ëya dɛ̈t yök në pïu yiic. Kä cï keek gɔ̈t ë lööŋ aye nyuɔɔth lɔn cï akutnhom ëya dɛ̈t lööŋ ke Congress thɔ̈ɔ̈r në wëu ke ɣön ë lööŋ në ruɔ̈n kënë yic, ku athör acïï lööŋ ye nyuɔɔth, ku akutnhom akëc wël ë thiɛ̈c ë ProPublica dhuknhïïm. (Coca-Cola acï them bï yök tënë Trump, ku gɛ̈m wëu cït $250,000 tënë thökde, ku raan ë mukthuul acï Trump gäm pïu ë pïu ë pïu ë pïu ë pïu ë pïu ë pïu ë pïu ë pïu ë pïu ë pïu.
Akut dɛ̈t cï luui apuɔth në biäk de gël de wëu cï keek tääu në ye mɛn ee puɔ̈ɔ̈r, man ye kä juëc ke wal ku kä ye tääu në tiɔpic gël.
Akutnhom de Puɔ̈ɔ̈r de America, akutnhom de kɔc ye kɔc puɔ̈ɔ̈r puɔ̈ɔ̈r, acï wël cï kek thɔ̈ɔ̈ŋ tääu në wɛbthait den yic ku leec kä cï kek puɔ̈l ku cɔlkë pɛ̈l de turf ku potash “luɔɔi rilic cï akutnhïïm ke puɔ̈ɔ̈r looi cïmën de Akutnhom de Puɔ̈ɔ̈r de America” ku “ee kë ye nyuɔɔth në piath de röl de kɔc ye puɔ̈ɔ̈r ku kɔc ye puɔ̈ɔ̈r looi.”
Anɔŋ kä juëc kɔ̈k ye bɛ̈i bei ë ke cïï lööny në gɛɛr de akut de wëu cï keek nyaai yiic, ku ka lëu bïk lööny në akut de wëu cï keek nyaai yic të cenë keek lueel apɛi.
Töŋ de kä ye kek nyuɔɔth ee kë yenë kɔc miɛ̈t puɔ̈ɔ̈th. Tɛ̈ bï yen mat thïn abï kämpänïïth ye käŋ looi në mïïth ku kä ye dek yiic ya kony apɛi. Ku sucralose aye tääu ëya dɛ̈t në thɛɛr kɔ̈k yiic në wal yiic agokë ya tɔ̈ ke cë thök. Acïï ŋic mɛn cï White House ye gam bï mat thïn në kë cenë wal tääu thïn ka në kë dɛ̈t.
Kä juëc cï keek yök ke cï keek nyaai aye kä tueŋ ke cirkaa cï akuma de US keek thiëëc në kä lëu bïk röt looi në akälciɛ̈ɛ̈n në riɛlden yic bïk wëu tääu bïk gël de baai gël.
Akököl cï yïn kueen ëmɛn acï looi bï rot lëu në kɔc kuen ɣook. Ɣok a ŋɔ̈ɔ̈th lɔn bï yen yïn wɛɛi puɔ̈u ba ProPublica kuɔɔny agoku ŋoot ke ɣok loi luɔi de thëm de wël ye riɛl nyuɔɔth, ye yic nyuɔɔth, ku ye käŋ waar yiic.
ProPublica ee akutnhom de wël cïn wëu ye looi cï looi tënë kɔc cïn akut de kɔc, akutnhom de wël ye yith muk riɛl de thööŋ. Ɣok acï yök në run 2008 në dhuŋnhom de thök de wël ke thëm de käŋ. Ɣok acï run juëc apɛi thöl në 15 ke ɣok ye lööŋ cïï thöŋ, lööŋ rac, ku lööŋ rac ë bääny nyuɔɔth — luɔi ë thäät lik, ë thäät ë thäät, ku ë thäät ë thäät ë thäät ë thäät ë thäät ë thäät. Raan cï Pulitzer Prize yök në thɛɛr kaa dhorou, ɣok acï lööŋ waar yiic në akuma de baai ku akuma thiin tɔ̈ thïn, akuut ke tajiir, akuut ke luɔi, ku kä juëc kɔ̈k, ke ɣok ŋoot ke ɣok ye kɔc ëbɛ̈n cɔk tɔ̈ në ciɛɛl de wëlkuɔ yiic.
Kä cïke tääu thïn aa dït apɛi awär thɛɛr. Tënë lööŋ ke akuma yic agut cë pial ë guɔ̈p de mïth agut cë tɔŋ de pinynhom ku jɔl ya kä kɔ̈k, ProPublica atɔ̈ në dhöl tueŋ de wël cë kek yök ke ye kë thiekic. Wëu ca gäm ɣook abï ɣook kuɔny buk kɔc tɔ̈ në bääny yic ya muk ku buk yic ya muk në dhöl wën lëu bï ɣok ya yök.
Tääu yï nhom piny tënë kɔc juëc ke 80,000 ke kɔc kuɔɔny në baai yic në gël de wël ke thëm ago kɔc ya lɛ̈k, bïk kɔc ya wɛɛi puɔ̈ɔ̈th, ku bïk ya naŋ kë bïk ya yök në thɛɛr juëc yiic. Yïn acä leec rin cï yïn luɔi kënë looi bï rot lëu.
Cɔl ɣɛn në email yic ka në dhöl ë gël yic ba wël ë lëk ë akuma ë bɛ̈ɛ̈I kɔ̈k ku tajiir ke Trump bɛ̈i.
ProPublica abë bë jam në ɣään kɔɔr kek arëëtic në kaamë bäänyë rou ke Donald Trump. Käk aye kä kɔ̈k ë wël ë lëk ë kɔc ë gɛ̈t wël ë lëk ë thäät yiic — ku të bï kek lɔ thïn ke cïn kë riääk.
Piööc ë wël juëc në akutnhom de kɔc ye wël lueel. Ɣok aabï ŋoot ke ɣok ye ɣän ke thööŋ rɔm të cenë wël yam lɔ tueŋ.
Ɣɛn ye kä ke pial guöp ku kä ke pinynhom ku akuut ye keek mac, agut cï Akutnhom de Gël de Pinynhom.
Ɣɛn ye lööŋ ku lööŋ ke lööŋ gël, agut cï Akutnhom de Löŋ, kɔc ke lööŋ ke US, ku akutnhïïm ke lööŋ.
Ɣɛn ye lööŋ ke ɣööt ku lööŋ ke cäth gël, agut cï akuut lui në kee ɣänkë yiic ku kɔc mac lööŋ ye keek mac.
Na cïn kë cë yök ë thäät yiic ka akököl, ke ɣok aa ŋoot ke ɣok wïc kuɔɔnydu. Gät yï rin ba ya raan töŋ akut de kɔc lui ë Federal yic ba ɣook yuop ë thää ëbɛ̈n.
Kɔc ŋic käŋ cï lööŋ ke ProPublica tïŋ acïk kä juëc rac yök në ajuɛɛr yic ye ɣɛɛr bɛ̈i në tɛ̈n yenë akutnhom de Trump ŋïc ë käŋ ë kɔc ëbɛ̈n puɔ̈l bïk käŋ ya tääu piny në kä ril yiic.
Kä cï keek gɔ̈t cï keek yök në CNN aye nyuɔɔth lɔnadɛ̈ ke raan lui në Akutnhom de Luɔɔi de Akuma yic ke cïn kë nyic në wal acï AI luɔ̈ɔ̈i bï ŋic ye VA yïndë yen bï thök. “AI ee kë cie yic ëbɛ̈n,” acï raan ŋic käŋ lueel.
Thomas Fugate, ee nɔŋ run tök ëke bɔ̈ bei në thukulic ke cïn kë nyic në biänë gël de baai, ee ye raan tɔ̈ në akutë gël de baai yic ku ye akutnhom dït de akuma mac në gël de tɔŋ.
Kë cï bɛ̈nyŋaknhom thɔ̈ɔ̈r në dhɔ̈l juëc yiic acï luɔɔi de kɔc lui në akuma yic cï piöc apɛi riɔ̈ɔ̈k — agut cï na cɔk loilooi kɔ̈k cï kek määr ya tɔ̈ ke cïï thiääk kenë gɛɛr de ajuɛɛr de DEI.
Cï man cenë ye luɛɛl thïn në akutë lööŋ ke baai yic, ke kɔc lui në akutë lööŋ yic acë nyic ke kɔc juïc ke kɔc ke 238 cë kek tuɔɔc në bɛ̈i kɔ̈k yic akëc nɔŋ lööŋ cë kek tääu në ye mɛn në panë America ku ka cë lööŋ ke kɔc cë bɛ̈n në bɛ̈i kɔ̈k yic riɔ̈ɔ̈k.
Mïkë Rösënbärg, Propüblïka; Përlä Trëbïsö, Pröpüblicïka ku Tëxäs Trïbïön; Mëlïthä Säncëz ku Gäbrïël Sändöväl, Propüblica; Ronna Rïskës, Akutnhom de Kɔc cï Tɔŋ; Adïrïan Gɔ̈ndhälëz, Kɔc Yök Wël Pït, Pɛɛi de Dhiëc 30, 2025, 5:00 AM CST
Cït mɛn cïnë White House kɔc lui ku wëu waar tënë luɔɔi de tɔŋ bï kɔc juëc nyaai, walaya acï thɔ̈ɔ̈r bïk tɔŋ muk muk cï Washington kuɔɔny. Kë cï bɛ̈n bei thïn ee kueer cï looi në biäk thiin koor cï ɣän juëc cɔk këc keek gël.
Thomas Fugate, ee nɔŋ run tök ëke bɔ̈ bei në thukulic ke cïn kë nyic në biänë gël de baai, ee ye raan tɔ̈ në akutë gël de baai yic ku ye akutnhom dït de akuma mac në gël de tɔŋ.
Kä cï keek gɔ̈t cï keek yök në CNN aye nyuɔɔth lɔnadɛ̈ ke raan lui në Akutnhom de Luɔɔi de Akuma yic ke cïn kë nyic në wal acï AI luɔ̈ɔ̈i bï ŋic ye VA yïndë yen bï thök. “AI ee kë cie yic ëbɛ̈n,” acï raan ŋic käŋ lueel.
Ke nɔŋ kä rɛc cï röt looi, thiɛ̈c, ku luɔɔi de tɛ̈ɛ̈k de mïth ke ye kën yenë mïth yɔŋ, Richard L. Bean acï döŋ ke ye raan muk mukthuul de të yenë mïth mac thïn ye rinke muk.
Paige Pfleger, WPLN/Nashville Pɔblik Radïö, ku Mariam Elbä, ProPublica, Pɛɛi Dhetem 7, 2025, 5:00 am ET